Zagadnienia na test 27 kwietnia i 4 maja 2019 r.

Zagadnienia do przygotowania na test:

27 kwietnia-OŚWIECENIE

  1. Rozbiory Polski (który rok, jakie państwa brały udział) I książka str. 207 i 208
  2. Najważniejsze wydarzenia historyczne polskego Oświecenia / I str. 208
  3. Wiadomości z ćwiczenia I str. 215
  4. Przyczyny upadku Polski w XVIII wieku/ I str. 216
  5. Próby ratowania Polski w XVIII wieku. Zaslugi krola Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wady i zalety króla. I str217 i dalej

Zalety: Starannie wykształcony, w młodości wiele podróżował po krajach Europy Zachodniej, mial dobre maniery, oczytany, dążył do rozwoju gospodarczego i kulturalnego kraju. z jego inicjatywy przebudowano zamek królewski, wzniesiono zespół pałacowy w Łazienkach. Był mecenasem nauki, literatury i sztuki.elegancki,elokwentny

Osiagniecia:

  • Największym sukcesem dążeń reformatorskich króla stało się uchwalenie podczasSejmu Czteroletniego w 1791 Konstytucji 3 Maja
  • 1765 z inicjatywy króla powołano Szkołę Rycerską.
  • – organizowal obiady czwartkowe,spotkania elity intelektualnej( miedzy innymi Ignacy Krasicki)
  • Za jego panowania powstal Teatr Narodowy, czasopismo MONITOR
  • Z jego inicjatywy powstala KomisjaEdukacji Narodowej( pierwsze w Europie ministerstwo oswiaty)
  • Utworzona Towarzystwo do Ksiag Elementarnych( przygotowalo podreczniki)
  • Sprowadzal do Polski wloskich malarzy ( Canaletto, Bacciarelli)

Wady krola: slaby character , brak silnej woli, , niemoralnosc, uleganie wplywom carycy Katarzyny

6. Obiady czwartkowe u krola St. A. Poniatowskiego.

7. Co to jest bajka? I str. 232

8. Alegorią czego jest bajka Ignacego Krasickiego „Ptaszki w klatce”? Powiedz kilka słów o jej autorze./ OŚWIECENIE I-227-233

“ Czegóż płaczesz- staremu mówił czyżyk młody-

Masz teraz lepsze w klatce niż w domu wygody.

         Tyś w niej zrodzon- rzekł stary- przeto ci wybaczę;

Jam był wolny, dziś w klatce – i dlatego płaczę”.

ALEGORIA ( bajek)-opowiadanie lub obraz, które w całości ma znaczenie przenośne( metaforyczne).

BAJKA- to utwor dydaktyczny( pouczajacy), wywodzi sie ze starozytnosci( EZOP), boh. bajek sa zwykle zwierzeta, ktore posiadaja cechy ludzkie, balka konczy sie MORALEM, ktory zawiera jakas nauke, przeslanie.

KRASICKI ( najwybitniejsza postac polskiego OSWIECENIA)– pisal bajki obyczajowe, polityczne i spoleczne

ALEGORIA ( bajek)-opowiadanie lub obraz, ktore w calosci ma znaczenie przenosne.

“ Ptaszki w klatce”- bajka polityczna, ma forme dialogu ( rozmowy ) toczonego przez 2 czyzyki, jest ALEGORIA- przedstawiajaca obraz narodu polskego w sytuacji porozbiorowej

  • Mlody ptak dziwi sie starszemu, ze jest smutny, nie rozumie placzu towarzysza zamknietego w bezpiecznej klatce z pozywieniem
  • Mlody czyżyk uważa klatke za swoj dom, bo sie w niej urodzili wychowal nie znajac zycia na wolnosci
  • Stary ptak,teskniacy za wolnoscia, chce sie wyrwac ze swego wiezienia(klatki)

i tlumaczy mlodemu:” Tys w niej zrodzon(…)Jam byl wolny i dlatego placze”

  • Bajka ta nawiazuje do losu Polakow w czasie rozbiorow Polski (1772, 1793,1795). Starsze pokolenie, pamietajace czasy wolnosci, nie moze pogodzic sie z faktem, ze ojczyzna nie moze podniesc sie z upadku, celem ich zycia jest odzyskanie utraconej niepodleglosci

9. Jak doszło do powstania polskiego hymnu narodowego?( tytul, autor słów, od kiedy jest hymnem. Pomocne bedzie ćwiczenie 3 I książka str. 280

ROMANTYZM / na 4 maja

  1. Powstanie listopadowe i jego skutki./ II str.5-7
  2. Czym byla”wielka emigracja” ? II str. 6
  3. Kto to jest wieszcz? Wymień 3 wieszczów polskiego Romantyzmu.
  4. Co to jest ballada? Przedstaw treść jednej z ballad Adama Mickiewicza („ Romantyczność”, „ Świtezianka” .). Jak morał płynie z tych ballad?/ ROMANTYZM II-30, 40 plus zeszyt;Ballada-Utwór wierszowany, nawiązujący do opowieści ludowych. Łączy elementy 3 rodzajów literackich- epiki, liryki i dramatu.

    “ Ballady i romanse”- zbior utworow mickiewicza, ktorych wydanie (!*@@) wize sie z pocz. Romantyzmu w Polsce. Jest to manifest “mlodych’, zawiera sie w nich caly swiatopoglad romantykow( sposob na postrzeganie swiata0.

    “ROMANTYCZNOSC”-manifest polskiego Romantyzmu

    “ Miej serce i patrzaj w serce”, Swiat materialny ( zdaniem poety)mozna poznac rozumem, a swiat duchowy- czuciem i wiara

    • Mieszkancy miasteczka obserwuja zachowanie mlodej dziewczyny Sa wsrod nich narrator i Starzec. Dziewczyna zachowuje sie jak oblakana. Jej ukachany zmarl dwa lata wczesnie I wydaje sie jej, zeprzychodzi do niej z zaswiatow. Karusia mowi do niego I prosi by ja zabral ze soba. Dla niej i dla obserwujacych ja prostych ludzi jest jasne, ze zycie pozagrobowe istnieje a milosc jest ta wartoscia, ktora otwiera drzwi miedzy naszym swiatem I swiatem zmarlych. Jesli Karusia i Jas naprawde sie kochali, nic dziwnego, ze chlopiec odwiedza ukochana.
    • Innego zdania jest Starzec, ktory uparcie twierdzi, ze dziewczyna jest oblakana a ludzie poddaja sie jej slowom i wierza w to co ona mowi wbrew rozumowi.
    • Wedlug ludowych wierzen, milosc jest uczuciem ponadczasowym, nie moze jej wiec przerwac nic, nawet smierc, dlatego Karusia oczami duszy widzi swego ukochanego, rozmawia z nim i jest nieszczesliwa, gdy ranne pianie koguta wzywa ducha Jaska z powrotem w zaswiaty. Ludzie patrza na zrozpaczona dziewczyne, ale nie probuja interweniowac, ze zrozumieniem wspolczuja Karusi respektuja( zgadzaja sie z…) prawa rzadzace fantastycznym swiatem zjaw i duchow.
    • Do dyskusji wlacz sie sam narrator- romantyk, ktory przyznaje racje ludowi, akceptuje jego uczucia i wiare narzedzie poznania swiata i czlowieka, sprzeciwia sie tym samym i neguje rozumowe metody poznania Starca, ktory zna jedynie “martwe prawdy”. Narratora martwi, skostnialy racjonalizm( poznanie rozumowe) nie pozwoli mu nigdy poznac swiata.Poeta wspolczuje mu I daje rade; “ Miej serce i patrzaj w serce”.

    “SWITEZIANKA”- kara za wiarolomstwo(zlamanie danego slowa)

    “ Wszak, kto przysiege naruszy, /Ach biada jemu za zycia, biada / I bada jego zlej duszy”

    • Nad brzegami jeziora Switez, w swietle ksiezyca spaceruje chlopiec z dziewczyna, zdaja sie byc w sobie zakochani- na karmi go malinami, on zbiera kwiaty do jej wianka. Chlopiec jest strzelcem , dziewczyny nikt nie zna..
    • Mlodzieniec prosi dziewczyne, by zdradzila mugdzie mieszka, chce sie z nia ozenic , aby razem zamieszkali. Dziewczyna zada przysiegi milosci, jest podejrzliwa nie do konca wierzy chlopcu. Ten sklada jej przysiege. Dziewczyna grozi mu, ze jesli za jej zlamanie grozi mu kara.
    • Rozstaja sie. Dziewczyna znika , a chlopak biegnie do domu. Nagle zaczyna obserwowac niezwykle zjawiska. Wody jeziora rozsteouja sie, a na falach pojawia sie piekna kobieta, ktora wabi ( zaprasza) go do siebie. Strzelec poddaje sie jej czarodziejskiej mocy I ulega pokusie. Gdy jest juz blisko kobiety (rusalki), nagle rozpoznaje w niej swoja ukochana spod lasku. Ta , wzburzona przypomina mu oprzysiedze I zapowiada jego zgube. O chwili jezioro pochlania chlopca i nieznajoma kochanke. Od tego czasu mozna zobaczyc” pare znikomych cieni”- dziewczyna , ktorz plasa po jeziorze I strzelca jeczacego pod drzewem.

     

  5. Okolicznośc i powstania “Pana Tadeusza”. Czas i miejsce akcji, glówni bohaterowie , 3 glówne wątki(plots). Co to jest epopeja?“Pan Tadeusz”–powstal w latach 1832-34

    Geneza- doświadczenia i obserwacje Mickiewicza podaczas jego zycia w Paryzu( Wielka Emigracja), był rozczarowamu kłótniami i zachowaniem polskiej emigracji, chciał uleczyć Polakow. Tesknota wygnanca za ojczyzna wywolala w nim teskanate i wspoamnienia kraju lat dziecinnych, Polski szlacheckiej odchodzącej w przeszlosc.

    TLO HISTORYCZNE-/ kampania Napoleona i wkroczenie wojsk na Litwe/ związane było z nadziejami Mickiewicza na uwolnienie Polski od zaborcow i możliwość jego powrotu do ojczyzny.

    MIEJSCE AKCJI- dwor sedziegow Soplicowie, pobliski zrujnowany zamek należący do rodu Horeszków, zaścianek szlachecki w Dobrzynie.

    WATKI: miłosny- Tadusz i Zosia, Telimena

    Polityczny:dzialalnosc ksiadza Robaka i przygotowanie powstania narodowego na Litwie

    Spor o zamek-sedzia Soplica kontra hrabia Horeszko

    Bohaterowie- Jacek Soplica( ksiądz Robak), Tadeusz Soplica- syn Jacka, Sedzia Soplica- brat Jacka,Telimena( krewna Soplicow), Zosia Horeszkowna, hrabia( krewny Horeszkow), Wojski( przyjaciel Sedziego), Rejent, Asesor, , Gerwazy(sluga Horeszkow), Protazy( sluga sędziego), Jankiel, zyd patriota, wykonawca słynnego koncertu na cymbałach, BOHATER ZBIOROWY- SZLACHTA polska

  6. Twórcy filmu “Pan Tadeusz”( reżyseria, muzyka, aktorzy).
  7. Losy Jacka Soplicy.
     

Posted in Bez kategorii by with no comments yet.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

%d bloggers like this: